Przejdź do treści

Czym są otwarte dane?

Europejski Portal Danych gromadzi metadane na temat informacji o sektorze publicznym dostępnych w witrynach z publicznymi danymi w różnych krajach Europy. Udostępniane są tu także informacje o dostawcach danych oraz korzyściach wynikających z ich ponownego wykorzystania.

Otwarte dane (rządowe) to informacje gromadzone, dostarczane lub opłacane przez organy publiczne (określane także mianem informacji sektora publicznego), które są bezpłatnie udostępniane do ponownego wykorzystania w dowolnym celu. Warunki korzystania z danych określa licencja. Zasady funkcjonowania otwartych danych opisane są szczegółowo w Definicji otwartej wiedzy.

Informacje sektora publicznego to informacje znajdujące się w posiadaniu sektora publicznego. Wspólne ramy prawne dla europejskiego rynku danych posiadanych przez instytucje rządowe zostały określone w dyrektywie w sprawie ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego. Opierają się one na kluczowych filarach rynku wewnętrznego: swobodny przepływ danych, przejrzystość i uczciwa konkurencja. Należy jednak zwrócić uwagę na to, że nie wszystkie informacje sektora publicznego są danymi otwartymi.

Aby dowiedzieć się więcej o dyrektywie PSI i innych nielegislacyjnych działaniach DG ds. Sieci Komunikacyjnych, Treści i Technologii, kliknij odpowiedni link.

Zalety korzystania z danych

Korzyści, jakie można czerpać z otwartych danych są różne: od usprawniania administracji publicznej, przez wzrost gospodarczy w sektorze prywatnym, po zwiększanie dobrobytu społecznego.

Można podnosić wydajność dzięki otwartym danym, usprawniając tym samym funkcjonowanie usług publicznych. Dzięki dzieleniu się danymi przez różne sektory możliwe jest podnoszenie wydajności procesów i usług publicznych, wskazując na przykład na obszary zbędnych wydatków.

Gospodarka może czerpać korzyści z łatwiejszego dostępu do informacji, treści i wiedzy, co z kolei przekłada się na tworzenie innowacyjnych usług i nowych modeli biznesowych.

Dobrobyt społeczeństwa podnosi się, kiedy może ono korzystać z przejrzystych i dostępnych informacji. Otwarte dane wspomagają współpracę, uczestnictwo i innowacje społeczne.

Obraz
Benefits of Using Data

 

Gospodarka może czerpać korzyści z łatwiejszego dostępu do informacji, treści i wiedzy, co z kolei przekłada się na tworzenie innowacyjnych usług i nowych modeli biznesowych.

Przewiduje się, że w roku 2016 wartość rynku otwartych danych w UE 28+ sięgnie 55,3 mld EUR. W latach od 2016 do 2020 wielkość rynku wzrośnie o 36,9% i w roku 2020 jego wartość wyniesie 75,7 mld EUR , z uwzględnieniem korekty inflacyjnej. Szacunkowa skumulowana wartość rynku w okresie 2016-2020 to 325 mld EUR.

Obraz
Direct market size

 

Obraz
Jobs created

 

Dzięki stymulowaniu gospodarki tworzone są nowe miejsca pracy i zapotrzebowanie na kadry posiadające kwalifikacje do pracy z danymi. W roku 2016 sektor prywatny w UE 28+ zatrudniać będzie w związku z otwartymi danymi 75 000 osób. Do 2020 roku liczba ta wzrośnie do niemal 100 000 miejsc pracy związanych z otwartymi danymi. Zatem do roku 2020 otwarte dane pozwolą bezpośrednio stworzyć prawie 25 000 nowych miejsc pracy.

Wydajność sektora publicznego może zostać podniesiona za sprawą otwartych danych. Dzięki dzieleniu się danymi przez różne sektory możliwe jest podnoszenie wydajności procesów i usług publicznych, umożliwiając szybszy dostęp do danych. Prognozowane, skumulowane oszczędności w UE 28+ do roku 2020 sięgają 1,7 mld EUR.

Obraz
Saved in costs

 

Otwarte dane pozwalają podnosić wydajność dzięki danym w czasie rzeczywistym, które dają łatwy dostęp do informacji wspomagających indywidualny proces decyzyjny. Trzy studia przypadków obrazują w sposób bardziej szczegółowy, jak otwarte dane mogą ratować życie, jak pozwalają oszczędzać czas i jak pomagają chronić środowisko. Na przykład otwarte dane mogą uratować 7 000 istnień ludzkich rocznie, dzięki wcześniejszemu podjęciu resuscytacji. Wykorzystanie otwartych danych w ruchu ulicznym może zaoszczędzić 629 milionów godzin niepotrzebnego czekania na drogach UE. 

Obraz
Better Decisions

Streszczenie wyników ekonomicznej analizy korzyści zapewnianych przez otwarte dane można znaleźć tutaj:

Read more

Lista kontrola korzystania z danych

Ważne czynności, jakie należy wykonać przed wykorzystaniem danych.

Pierwszym krokiem jest uzyskanie dostępu do danych. Dane nie są celem samym w sobie. Dane mogą być wykorzystywane na różne sposoby i w różnych celach. Dane mogą też być udostępniane na różnych licencjach, w różnych formatach i w różnej jakości.

Twój cel

Określ swój cel: Wiele jest celów, w przypadku których użycie otwartych danych może podnieść wartość naszych działań. Otwarte dane pozwalają wejrzeć głębiej w określony temat, o którym chcemy wiedzieć więcej albo nawet napisać (tzw. dziennikarstwo danych). Otwarte dane mogą także uzupełniać aplikacje bądź usługi o wymagane informacje, jak np. informacje o szkołach, jeżeli zamierzamy stworzyć aplikację, która będzie pomagać rodzicom w wyborze jak najodpowiedniejszej szkoły dla swojego dziecka. Podmioty gospodarcze także mogą wykorzystywać otwarte dane do doskonalenia profili swoich klientów oraz lepszego dostosowywania się do ich potrzeb. Niezależnie od tego, czy są wykorzystywane do użytku prywatnego czy komercyjnego, otwarte dane oferują wiele możliwości.

Określ etykiety danych: Kiedy znamy już cel, do którego potrzebne są dane, należy koniecznie sprawdzić, czy dane odpowiadają na nasze potrzeby, zapoznając się z metadanymi (czyli danymi o danych). Na przykład, jeżeli zamierzamy stworzyć aplikację, która będzie doradzać w wyborze jak najlepszej szkoły podstawowej w naszej okolicy, trzeba sprawdzić, czy zbiór danych, który ma być wykorzystany, obejmuje szkoły podstawowe, określony rejon i stosowne wskaźniki.

Licencja otwarta

Sprawdź otwartość: Zapoznaj się z informacją o licencji, którą objęty jest zbiór danych. Należy sprawdzić, czy licencja pozwala na wykorzystywanie danych w interesujący nas sposób (np. jeżeli tworzymy aplikację komercyjną, czy dopuszczalne jest ponowne wykorzystywanie danych w sposób komercyjny).

Sprawdź wymagania atrybucji: Licencja może zawierać wymóg podawania wydawcy danych w przypadku ich użycia, tzn. że musimy podać właściciela danych, kiedy udostępniamy produkt lub usługę. Taki wymóg nazywamy atrybucją.

Sprawdź wymóg udostępniania na tych samych warunkach: Jeżeli zaznaczono, że dodając jedne dane do drugich należy opublikować uzyskane w ten sposób dane wynikowe jako dane otwarte, mamy obowiązek opublikować swoje dane na podobnej licencji, jeżeli dodamy inne dane do pierwotnego źródła. To oznacza wymóg udostępniania na tych samych warunkach. Sprawdź, czy licencja jest zgodna z celem, do którego dane mają zostać wykorzystane.

Open Licence Assistant

Brak licencji oznacza brak informacji o obowiązujących warunkach wykorzystania. W takim przypadku warto skontaktować się z właścicielem danych w celu sprawdzenia dopuszczalnych sposobów ich wykorzystania.

Format pliku

Kiedy już stwierdzimy, że określony zbiór danych zawiera dokładnie to, co jest nam potrzebne, możemy przejść do pobrania go w jednym z dostępnych formatów. Na podstawie posiadanej wiedzy informatycznej wybieramy najodpowiedniejszy rodzaj pliku. Najpopularniejszym formatem dla danych tabelarycznych jest „.csv”. Pozwala on na dodawanie informacji do pliku oraz wykonywanie obliczeń z użyciem zawartych w nim danych. Zbiory danych, które można zmieniać publikowane są w formacie otwartym. Większość zbiorów danych dostępnych jest w formacie otwartym, ale należy pamiętać, że niektóre formaty (np. „.pdf”) nie dają możliwości wprowadzania zmian.

Jakość danych

Na stronie, z której chcemy pobrać zbiór danych, powinna znajdować się data ostatniej modyfikacji pliku. Jeżeli potrzebne są nam dane z konkretnego okresu, trzeba sprawdzić, czy podana jest informacja o przedziale czasu albo czy plik był ostatnio aktualizowany. Należy też upewnić się, czy informacje, które spodziewamy się znaleźć w pliku rzeczywiście są w nim zamieszczone i czy rozpoznajemy poszczególne etykiety.

Oto krótka lista kontrolna opracowana przez Open Data Institute

Forma

  • w jaki sposób dane są przetworzone?
  • czy są w postaci przetworzonej czy nieprzetworzonej?
  • jak forma wpłynie na analizę/produkt/aplikację?
  • jakie przekształcenia syntaktyczne (język) i semantyczne (znaczenie) będą wymagane?
  • czy są kompatybilne z innymi, posiadanymi już zbiorami danych?

Jakość

  • na ile aktualne są dane?
  • z jaką regularnością są aktualizowane?
  • czy wszystkie pola i kontekst danych są zrozumiałe?
  • jak długo będą publikowane? jakie jest zobowiązanie wydawcy?
  • co wiemy o dokładności danych?
  • w jaki sposób rozwiązywany jest problem brakujących danych?

Rozejrzyj się po Europejskim Portalu Danych i sprawdź, jak może zaspokoić twoje zapotrzebowanie na dane.